Το βιωματικό σεμινάριο είναι σχεδιασμένο ώστε να εφοδιάσει τους/ις εκπαιδευόμενους/ες με όλες τις απαραίτητες γνώσεις σχετικά με τις παραδοσιακές, αλλά και τις σύγχρονες πρακτικές επεξεργασίας και συντήρησης τροφίμων, χωρίς χημικά και πρόσθετα.
Το «Μεσογειακό Κελάρι» αποτελεί ένα από τα παλαιότερα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων. Με ιστορία πάνω από 15 χρόνια, η αρχική σύλληψη, ο σχεδιασμός του προγράμματος και η συγγραφή του πρώτου εκπαιδευτικού υλικού πραγματοποιήθηκαν από την Σούλα Μωραΐτου. Η περιγραφή του προγράμματος όπως το έγραψε η ίδια παραμένει, διαχρονικά, μία από τις πιο εύστοχες και εμπνευσμένες αποτυπώσεις των σκοπών και των στόχων του.
Ιστορικά στοιχεία για την ονομασία «Μεσογειακό Κελάρι»:
Δεν υπάρχει αγροτικό σπίτι δίχως κελάρι έως και σήμερα! Και ας έχουμε ψυγεία και καταψύκτες. Το κελάρι είναι ένας ζωντανός βοηθητικός αποθηκευτικός χώρος που ανανεώνεται ολοχρονίς! Ο πιο βορινός με χοντρούς τοίχους, να μην ανεβαίνει το καλοκαίρι η θερμοκρασία, με ένα παραθυράκι μικρό που βοηθά στον εξαερισμό, ένας χώρος δίχως υγρασία, που η θερμοκρασία τους καλοκαιρινούς μήνες δεν ξεπερνά τους 18- 20C βαθμούς. Το κελάρι γίνεται στο υπόγειο ή ημιυπόγειο του σπιτιού με επιλογή ο χώρος να έχει άμεση πρόσβαση από την κουζίνα. Να μπορεί η νοικοκυρά να μπαινοβγαίνει να αποθηκεύει, μα και να ελέγχει αν όλα είναι στη θέση τους και είναι καλά!
Ας τρυπώσουμε να δούμε τι έχει και διατηρεί το κελάρι: το πρώτο που βλέπουμε είναι η τάβλα, κρεμασμένη με αραδιασμένα τα ροδοψημένα καρβέλια, τουρσιά και γλυκά στα βάζα. Η νοικοκυρά αρχίζει πάντα τη χρονιά για το κελάρι τον Σεπτέμβρη. Τότε ξεκινούν τα πρώτα τουρσιά με τη μελιτζάνα και τις πιπεριές. Το μικρό μελιτζανάκι για γλυκό κουταλιού και το τραγανό σταφύλι. Δροσίζει ο καιρός και αρχίζουν οι ετοιμασίες για τον τραχανά, τα μακαρόνια, τα ξερά φύλλα πίτας.
Φθινόπωρο: Ξεκινάει ο τρύγος, πανηγύρι! Τα σταφύλια μπαίνουν στο πατητήρι. Και πρώτα θα πάρουμε τον μούστο, το κρασί, ακολουθεί το τσίπουρο. Και από τον μούστο θα γίνει το πετιμέζι, που μπαίνει στα ρετσέλια με τα ώριμα σύκα, τις κολοκύθες και τα σταφύλια. Μετά από το μάζεμα της ελιάς ξεχωρίζουν οι βρώσιμες ελιές, με πρώτες τις θρούμπες, που γίνονται πιο γρήγορα: μπαίνει το λάδι και γεμίζει το κελάρι χρυσάφι! Ετοιμάζεται το λάχανο να γίνει τουρσί στα βαρέλια! Τα κυδώνια ωρίμασαν θα γίνουν γλυκό, μαρμελάδα, κυδωνόπαστο, και οι φλούδες θα γίνουν πελτές. Τίποτα δεν πάει χαμένο!
Χειμώνας: Και κοντά στα Χριστούγεννα είναι και οι μεγάλες ετοιμασίες για την γουρουνοχαρά (το σφάξιμο του γουρουνιού). Τα περισσότερα σπίτια τρέφουν ένα και δύο χοιρίδια. Είναι η επάρκεια σε κρέας ακόμη και ως τα επόμενα Χριστούγεννα. Ξεχωρίζουν τα κομμάτια για το τραπέζι των γιορτών, ετοιμάζονται τα κομμάτια να μπουν στο αλάτι για τον παστουρμά. Τα μικρά κομμάτια θα γίνουν λουκάνικα και καβουρμάς, θα βράζουν τα κομμάτια λίπους για τη γλίνα (χοιρινό λίπος με το οποίο γίνονται οι πίτες, τα γλυκά και το μαγείρεμα στα κρύα του χειμώνα) και ό,τι περισσεύει γίνεται τσιγαρίδες (κομματάκια κρέατος και λίπους που τσιγαρίζονται και γεμίζουν τα πήλινα κιούπια σκεπασμένα με γλίνα). Έτσι φτάνουμε στην Άνοιξη!
Άνοιξη: Με τη σφαγή του αρνιού ή κατσικιού, όπου και πάλι θα μεταποιήσουμε ό,τι περισσεύει από τη γιορτή του Πάσχα. Ωριμάζουν τα φρούτα, αρχίζουν τα γλυκά και οι μαρμελάδες. Τα άγρια συκαλάκια θα γίνουν γλυκό, και ακολουθούν τα κεράσια, τα βύσσινα, οι φράουλες, τα βερίκοκα, τα πρώτα λιαστά λικέρ. Οι κομπόστες, τα λαχανικά θα μπουν στα βάζα, θα παστεριωθούν, για να διατηρηθούν για ένα χρόνο. Αποξηραίνονται τα λαχανικά σε αρμαθιές! Μα και τα βότανα! Με πρώτο το χαμομήλι, θυμάρι, ρίγανη και το μαγικό σπαθόχορτο, το οποίο θα γίνει το σπαθόλαδο (βάλσαμο) που δεν λείπει από κανένα σπίτι.
Καλοκαίρι: Φτάνουμε στον θερισμό και γεμίζουν τα αμπάρια με στάρι και το κελάρι με αλεύρι. Θησαυρός! Μετά είναι οι ντομάτες! Πρέπει να λιαστούν με τις μεγάλες ζέστες, να γεμίσουν τα βάζα με λιαστό πελτέ και αλεσμένη ντομάτα. Μα ούτε τα ψάρια λείπουν από το κελάρι. Ακόμη και στα ορεινά χωριά, τα ψάρια, παστά και καπνιστά έχουν και αυτά κυρίαρχη θέση. Το κελάρι είναι πάντα γεμάτο. Μια παροιμία μας λέει: Αν έχω στο κελάρι μου ψωμί, κρασί και λάδι ρήγας, με τη γυναίκα μου κοιμούμαι κάθε βράδυ. Θαρρώ πως τα λέει όλα!