O φίλος σου, πρότεινε να ανοίξετε μαζί μια επιχείρηση και το βρήκες ενδιαφέρον. Με την πρώτη του είπες ναι! Έλα λοιπόν τώρα να δούμε μαζί αν είναι καλή ιδέα. Για πολλούς η σκέψη και μόνο να δουλεύουν μαζί με φίλους ή πολύ περισσότερο να ανοίγουν μαζί μια εταιρία, ένα μαγαζί, ένα καφέ, ένα μπαρ, μια start up μοιάζει ονειρική κατάσταση. Εσύ, ναι εσύ που με την πρώτη είπες ναι στην πρόταση του κολλητού σου να ανοίξετε εκείνο τα μαγαζάκι στο νησί πες μου ειλικρινά, πόσο διασκεδαστική είναι η συνύπαρξή σας;
Αν κρίνω από το γεγονός πως μέσα στην διετία χάλασε όχι μόνο η δουλειά, αλλά και η φιλία σας, νομίζω ότι το ιδανικό σας όνειρο κατέληξε σε μια ανυπόφορη βαρετή συνύπαρξη φθοράς και καταστρατήγησης κάθε έννοιας ορίων. Και οι δύο σας διαλέξατε να δουλέψετε με τον κολλητό σας, μέσα σε ένα βράδυ, πίνοντας και αναπολώντας τα παιδικά σας κατορθώματα μαζί με τις υποσχέσεις για αιώνια ανιδιοτελή φιλία. Και οι δύο σας ξεπεράσατε την λεπτή γραμμή που διαχωρίζει την φιλική από την επαγγελματική σας σχέση και το κάνατε εύκολα, χωρίς προσπάθεια, χωρίς να το καταλάβετε καν. Ο καθένας σας, επέλεξε τα θετικά στοιχεία της προσωπικότητας του άλλου, φωτίζοντας μόνο τα δυνατά χαρακτηριστικά του αγνοώντας την αρνητική, τη σκοτεινή, την αδύναμη πλευρά του. Εσύ ήσουν επικοινωνιακός, πολύ καλός στις πωλήσεις και στην εξυπηρέτηση πελατών ενώ ο φίλος σου θα κρατούσε με τα στιβαρά μολύβια του τα οικονομικά της επιχείρησης. Όλα έμοιαζαν αρμονικά μα δεν υπολογίσατε πως, όταν η σχέση από φιλική αλλάζει σε επαγγελματική, έρχεται η φθορά ως απόρροια των ευθυνών και των υποχρεώσεων που μοιραία δοκιμάζουν τις αντοχές της καλής πρόθεσης. Ξαφνικά από εκεί που ανέμελοι περνούσατε τον ελεύθερο χρόνο σας πίνοντας τον καφέ ή το ποτό σας, βρεθήκατε να μαζεύετε το μαγαζί μετά από μια κοπιαστική βραδιά. Δεν ήταν η κούραση που άγγιζε εκείνη την λεπτή γραμμή που λέγαμε παραπάνω, αλλά η έγνοια και το άγχος να βγουν τα έξοδα. Η επικοινωνία, η αλληλεγγύη και η ορμή της αρχής, έδωσαν τη θέση τους στη φθορά και στα αδιέξοδα. Η ημέρα που αρκετοί επιχειρηματίες προσέλαβαν ή έκαναν δουλειά με φίλους τους ήταν η ημέρα που σταμάτησαν να είναι και φίλοι. Οι νέες συνθήκες μπορεί εύκολα να οδηγήσουν σε παρεξηγήσεις και διλήμματα του επιπέδου «να επιλέξω να καλύψω τον φίλο μου ή να σκεφτώ το καλό της εταιρίας μου;». Εκεί ακριβώς συνειδητοποιείς εάν είσαι πραγματικά έτοιμος αλλά και ικανός να του κάνεις μια παρατήρηση για το λάθος του ή θα υποστείς τις συνέπειες της δέσμευσης που συνεπάγεται ο συναιτερισμός σας. Τις περισσότερες φορές όταν τα οικονομικά αποτελέσματα είναι θετικά όλα είναι καλά, όλα φαίνονται πως γίνονται σωστά. Όταν όμως έρχονται δυσκολίες εκείνο που μέχρι πρότινος ούτε καν το έβλεπες, τώρα σου εμφανίζεται ως πρόβλημα μεγάλο που θέλει άμεση λύση.
Να το δούμε σε ένα παράδειγμα;
Στο καφέ μπαρ που άνοιξες με τον Γιάννη τον παιδικό σου φίλο, έχετε εξ αρχής καθορίσει τους ρόλους και τους χώρους ευθύνης καθενός. Και οι δυο έχετε ξεκινήσει με πολύ όρεξη και ωραία διάθεση, η δουλειά σταθεροποιείται σε καλά επίπεδα, όλα καλά. Κανείς δεν μπαίνει στα χωράφια του άλλου, ο ένας πίσω από την μπάρα και στην κουζίνα, ο άλλος στο σέρβις. Όμως τις τελευταίες ημέρες, διαπιστώνεις πως η ποιότητα καθαριότητας στο χώρο του Γιάννη έχει κάποια θέματα που αρχίζουν να εμφανίζονται στους πελάτες. Ένα ραγισμένο ποτήρι, ένα λερωμένο φλυτζάνι του καφέ, κάποια ακαταστασία στην μπάρα χαλούν την άριστη εικόνα, όπως ακριβώς την έχετε θέση ως προϋπόθεση λειτουργίας της επιχείρησης. Τι αποφασίζεις; Αφήνεις ως έχει την κατάσταση ελπίζοντας πως είναι κάτι παροδικό, θα το προσέξει ο ίδιος και θα τα διορθώσει; με λίγα λόγια κλείνεις τα μάτια, σαν να μη συμβαίνει τίποτα ή αποφασίζεις να μιλήσεις; Έχεις κάποια στρατηγική; θα πατήσεις στον κλασικό τρόπο διαχείρησης που τόσα χρόνια εφαρμόζετε από τα παιδικά σας χρόνια «ρε συ Γιάννη τι είναι αυτά; πρόσεξε λίγο...» ή μήπως υπάρχει και κάποια άλλη τεχνική επίλυσης αστοχιών στον χώρο εργασίας μας;
Το παραπάνω παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό της παραδοσιακής επιχειρηματικότητας ανεξαρτήτου οικονομικού μεγέθους και δραστηριότητας. Συμβαίνει σε όλων των ειδών επιχειρήσεις, είτε αυτές πωλούν προϊόντα είτε προσφέρουν υπηρεσίες και το βασικό ερώτημα που ζητά απαντήσεις είναι: Με ποιό τρόπο χτίζουμε υγιείς σχέσεις συνεργασίας;
Αν μου επιτρέπεις θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σου μια στρατηγική η οποία διορθώνει τις όποιες δύσκολες καταστάσεις, επί του πεδίου όπως λένε και ταυτόχρονα χτίζει αρμονικές σχέσεις συνεργασίας και μια ανοιχτή εταιρική κουλτούρα με προοπτική ανάπτυξης, σε γερές βάσεις.
Αν πάρουμε ως βάση εργασίας το παραπάνω παράδειγμα και υποθέσουμε πως είναι πραγματικό, προτείνω το εξής: εσύ και ο φίλος – συναίτερός σου να ορίσετε μια εβδομαδιαία συνάντηση στην οποία οι δυό σας θα συζητάτε αποκλειστικά και μόνο όλα τα θέματα λειτουργίας της επιχείρησής σας. Θα μιλάτε για πελάτες, τζίρους, προμηθευτές, αγορές, ιδέες για την αύξηση του πελατολογίου, τρόποους δημιουργίας ενός ξεχωριστού positioning για το brand της επιχείρησή σας, πληρωμές, προώθηση, social media, καθαριότητα ... και πάντως όχι για τα παιδικά ή ερωτικά σας κατορθώματα. Στη διάρκεια αυτής της συνάντησης θα υπάρχει χρόνος όπου θα επισημαίνετε ανοιχτά τις αστοχίες που προκύπτουν από διάφορες αιτίες. Για να γίνει πιο εύκολο θα ήταν καλό, καθένας να ξεκινά με τις δικές του δύσκολες στιγμές, όπως: «πω πω προχτές έκανα ένα λάθος με την παρέα που γιόρταζε τα γενέθλια ...ευτυχώς ρε συ που με κάλυψες...». Με αυτό τον τρόπο διευκολύνουμε τον ανοιχτό διάλογο χωρίς τον φόβο της επίκρισης και αφήνουμε χώρο να εκφράσει και η άλλη πλευρά τις δικές της άτυχες στιγμές.
Όμως προσοχή, πριν χρειαστεί να αντιδράσουμε αρνητικά πρέπει οπωσδήποτε να βεβαιωθούμε ότι προηγουμένως, έχουμε δώσει κάποια θετική ανατροφοδότηση. Ο συνομιλητής μας – ακόμη κι αν είναι ο κολλητός μας, πολύ πιο εύκολα δέχεται μια δύσκολη κριτική αν έχει ήδη ακούσει κάτι θετικό για τη συμπεριφορά του. Ουσιαστικά θα λέγαμε πως λειτουργεί αντισταθμιστικά.
Αν λοιπόν η συζήτηση επικεντρώνεται στις συμπεριφορές χωρίς απόδοση ευθυνών, αλλά και σε προτάσεις για την καλύτερη λειτουργία εν ήδη brainstorming, αποφεύγουμε οποιαδήποτε δυσαρέσκεια, βρίσκουμε από κοινού λύσεις και χτίζουμε σχέσεις εμπιστοσύνης με αξιοπιστία, ειλικρίνια και απόλυτο σεβασμό. Δοκιμάστε το ή μάλλον σκεφτείτε το να το προτείνετε στον φίλο – συναίτερό σας.
Ασφαλώς, πέρα απ την δύσκολη περίπτωση, υπάρχει και η άλλη άποψη, σύμφωνα με την οποία οι φιλικές σχέσεις οδηγούν σε καλές εργασιακές συνθήκες με θετικά αποτελέσματα στην ψυχολογική ασφάλεια όλων των εμπλεκομένων.
Αυτή η θετική προοπτική αν πετύχει, επεκτείνεται και σε ολόκληρη την ομάδα εντός της εταιρίας αλλά και στην επικοινωνία της με τους εξωτερικούς συνεργάτες, τους πελάτες, τους προμηθευτές.
Συμπέρασμα; Όταν σου γεννηθεί η ιδέα να συνεργαστείς με τον καλύτερο φίλο σου, πριν του κάνεις την πρόταση, κάνε ένα βήμα πίσω, βάλε την ιδέα σου σε μια κόλλα χαρτί, κατέγραψε τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, τα δυνατά αλλά και τα αδύνατά σημεία του χαρακτήρα του. Κάνε μια λίστα, σημείωσε όλες τις σκέψεις σου σχετικά με την προϋπηρεσία, την εμπειρία, τις επιτυχίες αλλά και τις αποτυχίες του. Αφού κάνεις όλη αυτή τη δουλειά, δίπλα ακριβώς βάλε τον εαυτό σου, δες υπάρχει καλή σύνδεση; Δεν σου προτείνω να κάνεις ειδικά διαγράμματα προοπτικής, απλά προσπάθησε να φαντασθείς με βάση κάποια αντικειμενικά στοιχεία αν ο καλός φίλος σου έχει πιθανότητα να γίνει ένας καλός συνεργάτης - συναίτερος. Το ίδιο κάνε και όταν η πρόταση συνεργασίας γίνει από τον φίλο σου. Εδώ μπορείς εύκολα να πεις «με τιμά η ιδέα σου και ειλικρινά σε ευχαριστώ. Θα πρότεινα να κάνουμε μια καλή κουβέντα επ αυτής, αφού πρώτα σκεφτούμε και οι δύο μας ο καθένας μόνος του το πώς οραματιζόμαστε αυτήν την συνεργασία. Δεν θα ήθελα να αποφασίσουμε εν θερμώ για κάτι τόσο σπουδαίο που έχει να κάνει με την επαγγελματική μας προοπτική».